Boşanmadan Eşlerin Malları Ayırması ve Paylaşması
Boşanmadan eşler malları nasıl ayırır? Mal ayrılığı sözleşmesi geçmiş malları kapsamaz; mal rejiminin tasfiyesi sözleşmesiyle noterde paylaşım ve ibra nasıl yapılır?
Boşanma, yalnızca evlilik birliğinin sona ermesi değildir. Aynı karar; çocukların velayetini, nafakayı, tazminatı ve evlilik süresince edinilen malların paylaşımını da belirler ve çoğu zaman tarafların sonraki yıllarını doğrudan etkiler. Bu nedenle boşanma sürecinde verilecek her kararın hukuki sonuçlarıyla birlikte değerlendirilmesi gerekir.
Av. Tuğsan YILMAZ, aile hukuku alanında anlaşmalı ve çekişmeli boşanma davaları, nafaka, velayet, mal rejiminin tasfiyesi ve yurt dışında verilen boşanma kararlarının Türkiye'de tanınması konularında bireysel müvekkillere avukatlık ve danışmanlık hizmeti vermektedir. Büromuz Bakırköy'dedir; Bakırköy Adliyesi ve İstanbul'daki diğer adliyelerde görülen aile hukuku davalarında hizmet verilmektedir.
Anlaşmalı boşanma, Türk Medeni Kanunu'nun (TMK) 166. maddesinin üçüncü fıkrasında düzenlenmiştir. Anlaşmalı boşanmadan söz edebilmek için şu şartların birlikte bulunması gerekir:
Bu düzenleme uygulamada boşanma protokolü ile yapılır. Protokolde velayet, çocukla kişisel ilişki, iştirak ve yoksulluk nafakası, mal paylaşımı, ziynet eşyaları ve tazminat konuları açıkça yer almalıdır. Eksik veya belirsiz hazırlanan bir protokol, boşanmadan sonra yeni davalara yol açabilir. Hakim, tarafların ve çocukların menfaatlerini gözeterek protokolde değişiklik yapılmasını önerebilir; taraflar bu değişiklikleri kabul ederse boşanmaya karar verilir.
Ayrıntılı bilgi için Anlaşmalı Boşanma ve Anlaşmalı Boşanmak İçin Yapılması Gerekenler yazılarımızı inceleyebilirsiniz.
Eşlerin boşanma veya boşanmanın sonuçları konusunda anlaşamadığı durumlarda boşanma, çekişmeli dava yoluyla istenir. Bu davada boşanmayı isteyen eş, kanunda sayılan boşanma sebeplerinden en az birinin varlığını ispat etmek zorundadır.
Dava; dava dilekçesi, cevap, cevaba cevap ve ikinci cevap dilekçeleriyle başlar. Ardından ön inceleme duruşması yapılır, uyuşmazlık konuları belirlenir ve tahkikat aşamasında tanıklar dinlenir, deliller toplanır. Gerekli görülürse sosyal inceleme ve bilirkişi raporları alınır. Hakim, tarafların kusur durumunu belirleyerek boşanma, nafaka, velayet ve tazminat hakkında karar verir. Karara karşı istinaf ve temyiz yollarına başvurulabilir.
Çekişmeli davada başarı büyük ölçüde iddiaların ve delillerin dilekçe aşamasında doğru ve eksiksiz ortaya konmasına bağlıdır. Süresinde ileri sürülmeyen vakıalar ve bildirilmeyen deliller sonradan kural olarak dikkate alınmaz. Konuyla ilgili Çekişmeli Boşanma Davası Dilekçesi ve Süreci ile Aldatma Nedeniyle Boşanmada İspat yazılarımız yol gösterici olabilir.
Nafaka miktarı belirlenirken tarafların gelir durumu, yaşam standardı ve çocukların ihtiyaçları dikkate alınır. Tarafların mali durumunda önemli değişiklik olması halinde nafakanın artırılması, azaltılması veya kaldırılması istenebilir. Ayrıntılar için Nafaka Miktarı Neye Göre Belirlenir? yazımıza bakabilirsiniz.
Velayet konusunda belirleyici ölçüt, çocuğun üstün yararıdır. Hakim; çocuğun yaşı, eğitim durumu, ebeveynlerle bağı, ebeveynlerin yaşam koşulları ve çocuğa ilgileri gibi hususları değerlendirir. İdrak çağındaki çocuğun görüşü de dikkate alınır ve uygulamada sosyal inceleme raporuna başvurulur. Velayeti kendisine verilmeyen ebeveyn ile çocuk arasında kişisel ilişki (görüş günleri) kurulur.
Boşanmadan sonra koşulların değişmesi halinde velayetin değiştirilmesi istenebilir. Ortak velayet ve kusurlu eşin velayet alıp alamayacağı konularında Ortak Velayet Mümkün Müdür? ve Kusurlu Eş Velayeti Alabilir mi? yazılarımızı inceleyebilirsiniz.
1 Ocak 2002 tarihinden sonra edinilen mallar bakımından, eşler başka bir mal rejimi seçmemişse edinilmiş mallara katılma rejimi uygulanır. Bu rejimde evlilik süresince emek karşılığı edinilen mallar kural olarak eşler arasında yarı yarıya paylaşılır; miras veya bağış yoluyla edinilen mallar ile kişisel kullanım eşyaları ise kişisel mal sayılır. 2002 öncesinde edinilen mallar için mal ayrılığı rejimi geçerli olup katkı payı alacağı gündeme gelebilir. Bkz. Boşanma Sonrasında Yasal Mal Paylaşımı.
Düğünde kadına takılan ziynet eşyaları, Yargıtay uygulamasına göre kural olarak kadının kişisel malıdır (Düğün takıları kime kalır?). Boşanma yüzünden mevcut veya beklenen menfaatleri zedelenen kusursuz veya daha az kusurlu eş maddi tazminat, kişilik hakları saldırıya uğrayan eş ise manevi tazminat isteyebilir (TMK 174).
Dava sırasında mal kaçırılmasının önlenmesi için ihtiyati tedbir talep edilebilir; aile konutu üzerinde hak sahibi olmayan eşin rızası olmadan tasarruf yapılmasını engellemek için tapuya aile konutu şerhi konulabilir.
Yabancı bir ülke mahkemesinden alınan boşanma kararı Türkiye'de kendiliğinden hüküm doğurmaz. Kararın nüfus kayıtlarına işlenebilmesi ve tarafların Türkiye'de yeniden evlenebilmesi için kararın tanınması gerekir. Tanıma, 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun kapsamında açılan dava ile; belirli şartları taşıyan kararlar bakımından ise idari yoldan, nüfus müdürlükleri veya dış temsilcilikler aracılığıyla yapılabilir. Hangi yolun uygun olduğu kararın türüne ve tarafların durumuna göre belirlenir. Bkz. Tanıma Tenfiz Davasında Tercüme ve Onay.
Boşanma davalarında görevli mahkeme aile mahkemesidir; aile mahkemesi bulunmayan yerlerde davaya asliye hukuk mahkemesi aile mahkemesi sıfatıyla bakar. Yetkili mahkeme, eşlerden birinin yerleşim yeri veya eşlerin davadan önce son altı aydır birlikte oturdukları yer mahkemesidir (TMK 168). Bakırköy'de ikamet eden veya son altı aydır Bakırköy'de birlikte yaşayan eşler bakımından dava, Bakırköy Adliyesi'ndeki aile mahkemelerinde açılabilir.
Her dosya kendine özgüdür; bu sayfadaki bilgiler genel niteliktedir ve somut durumunuza ilişkin hukuki görüş yerine geçmez.
Son güncelleme:
Boşanma ve Aile Hukuku alanında en çok merak edilen sorular ve kısa yanıtları.
Boşanma davaları aile mahkemesinde görülür. Türk Medeni Kanunu'nun 168. maddesine göre yetkili mahkeme, eşlerden birinin yerleşim yeri veya eşlerin davadan önce son altı aydır birlikte oturdukları yer mahkemesidir. Eşlerden biri Bakırköy'de ikamet ediyorsa ya da eşler son altı aydır Bakırköy'de birlikte yaşıyorsa dava Bakırköy Adliyesi'ndeki aile mahkemelerinde açılabilir. Çevre ilçelerde oturanlar için hangi adliyenin yetkili olduğu yerleşim yeri adresine göre ayrıca kontrol edilmelidir.
Anlaşmalı boşanmada genellikle tek duruşma yapılır. Dava açıldıktan sonra duruşma gününün verilmesi mahkemenin iş yüküne bağlıdır; uygulamada süreç çoğunlukla birkaç hafta ile birkaç ay arasında tamamlanır. Kararın kesinleşmesi için tarafların kanun yoluna başvurmama yönünde beyanda bulunması süreci kısaltır.
Evet. Anlaşmalı boşanma için evliliğin en az bir yıl sürmüş olması gerekir. Bir yıldan kısa süren evliliklerde boşanma ancak çekişmeli boşanma davası yoluyla, kanunda sayılan boşanma sebeplerinden birinin ispatıyla mümkündür.
Çekişmeli boşanma davasının süresi; tanık sayısına, bilirkişi ve sosyal inceleme raporlarına, mahkemenin iş yüküne ve tarafların tutumuna göre değişir. İlk derece yargılaması uygulamada çoğunlukla bir ila iki yıl sürer; istinaf ve temyiz aşamalarıyla bu süre uzayabilir. Taraflar dava sırasında anlaşırsa çekişmeli dava anlaşmalı boşanmaya dönüştürülerek süreç kısaltılabilir.
Hayır, zorunlu değildir. Ancak boşanma davasında nafaka, velayet, tazminat ve mal paylaşımı gibi sonuçları uzun yıllar etkileyecek talepler aynı anda ele alınır. Dilekçede ileri sürülmeyen vakıalar ve süresinde bildirilmeyen deliller sonradan kural olarak ileri sürülemez. Bu nedenle sürecin başında hukuki destek alınması hak kaybı riskini azaltır.
Kimlik belgesi, e-Devlet üzerinden alınabilen nüfus kayıt örneği ve varsa evlilik ile çocuklara ilişkin belgeler temel belgelerdir. Anlaşmalı boşanmada taraflarca imzalanmış boşanma protokolü gerekir. Çekişmeli boşanmada ise iddiaları destekleyen deliller (tanıklar, yazışmalar, fotoğraflar, banka kayıtları, sağlık raporları vb.) önemlidir. Delillerin hukuka uygun yollarla elde edilmiş olması gerektiği unutulmamalıdır.
Hakim, nafaka miktarını tarafların gelir ve giderlerini, sosyal ve ekonomik durumlarını, çocukların ihtiyaçlarını ve hakkaniyeti göz önünde bulundurarak belirler. Bunun için genellikle tarafların sosyal ve ekonomik durumu araştırılır. Belirlenen nafaka, şartlar değiştiğinde açılacak bir davayla artırılabilir veya azaltılabilir.
Yargıtay, son yıllarda çocuğun üstün yararına uygun olduğu ve tarafların bu konuda anlaştığı durumlarda ortak velayete hükmedilebileceğini kabul etmektedir. Ortak velayet daha çok anlaşmalı boşanmalarda gündeme gelir. Her durumda belirleyici ölçüt çocuğun üstün yararıdır.
Zina (aldatma) özel boşanma sebebine dayanan dava, davacı eşin boşanma sebebini öğrenmesinden itibaren altı ay ve her halde zinanın üzerinden beş yıl geçmekle düşer. Zina eden eşi affeden eşin bu sebebe dayanarak dava hakkı yoktur. Bu süreler geçmişse olaylar, evlilik birliğinin temelinden sarsılması genel sebebi kapsamında değerlendirilebilir.
Yargıtay uygulamasında, düğünde kadına takılan ziynet eşyaları kim tarafından takılmış olursa olsun kural olarak kadının kişisel malı sayılır. Ziynetlerin koca tarafından alınıp harcandığı veya bozdurulduğu iddia ediliyorsa iade ya da bedel talebiyle dava açılabilir. Bu konuda ispat yükü ve delil durumu her somut olayda ayrıca değerlendirilmelidir.
Boşanma davası açıldıktan sonra eşlerin ayrı yaşaması kural olarak terk sayılmaz. Dava süresince hakim, eşlerin barınması, geçimi, malların yönetimi ve çocukların bakımı ile korunması için gerekli geçici önlemleri (tedbir nafakası, geçici velayet gibi) kendiliğinden alır.
Görüşmeden önce evlilik tarihi, çocuklar, ortak ve kişisel mal varlığı, gelir durumu ve yaşanan olayların kısa bir kronolojisini hazırlamanız faydalı olur. Elinizdeki yazışma, belge ve tanık bilgilerini de yanınızda getirebilirsiniz. Danışma görüşmeleri randevu ile yapılır ve ücretlidir.
Boşanma ve Aile Hukuku konusunda kaleme aldığımız bilgilendirici yazılar.
Boşanmadan eşler malları nasıl ayırır? Mal ayrılığı sözleşmesi geçmiş malları kapsamaz; mal rejiminin tasfiyesi sözleşmesiyle noterde paylaşım ve ibra nasıl yapılır?
Boşanma davasında davalı ne yapmalıdır? Boşanma duruşmasına davalı gelmezse ne olur? Boşanma davasında davalının yapması gerekenler nelerdir?Çekişmeli boşanma hakkında…
Norveç'te valilik kararı ile boşanma Türkiye'de geçerli midir? Norveç valilik kararı ile boşanmanın Türkiye'de tanınması ve tenfizi nasıl olur? Norveç boşanma tanıma…
Yurtdışında boşanma durumunda Türkiye'de hangi işlem yapılmalıdır? Yapılan yeni düzenleme ile boşanmanın tanınması ve tenfizi davası açılmadan boşanma nüfusa…
Boşanma davası sürerken aldatma olursa ne olur? Boşanma davası açıldıktan sonra aldatma nasıl ispat edilir? Boşanma davası sürerken aldatmada tazminat nasıldır?
Boşanma davasında ortak velayet mümkün müdür? Ortak velayet şartları nelerdir? Hangi hallerde boşanma davasında ortak velayet kararı verilebilir?
Kurgu niteliğinde ve boşanma davasında kullanılmak üzere yaratılan/kullanılan görüntü kaydı ve diğer kayıtların Yargıtay kararlarınca delil niteliği nedir?
Boşanma davaları nedir? Anlaşmalı boşanma davaları nedir? Çekişmeli boşanma davaları nedir? Boşanma süreleri ve boşanma süreci hakkında bilgiler

Danışma görüşmeleri randevu ile yapılır ve ücretlidir. Talebinizi iletin, size dönüş yapalım.