ÇOCUĞUN İSMİNİN DEĞİŞTİRİLMESİ

Bir çocuğun isminin değiştirilmesi ancak mahkeme kararı ile mümkündür. Küçük adına isim değişikliği talep hakkı yasal velayete sahip kimselerdedir. Bunlarda genel olarak çocuğun annesi veya babasıdır. Çocukla alakalı soybağı veya velayete ilişkin bir çelişki söz konusu ise isim değişikliğini talep edecek tarafın öncelikle bu çelişkileri gidermesi gerekmektedir. Zira henüz velayet hakkına sahip olmayan kişiler çocuk adına talepte bulunamazlar.

Çocuğun adının değiştirilmesi talebi ile yazım hatalarına ilişkin hataları giderme davaları birbirinden farklıdır. Bu nedenle yazım hatalarına ilişkin talepler isim değişikliği talebinden ayrı ve ayrıca ileri sürülürler.

Çocuğun isminin değiştirilmesi için velayet hakkına sahip olan tarafın, çocuk adına ikametinin bulunduğu yer asliye hukuk mahkemesine başvurması gerekmektedir. Eğer anne ve babanın evliliği devam ediyorsa bu defa birlikte velayet söz konusu olur ve anne-babanın davayı birlikte açmaları gerekmektedir.

4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 27. maddesine göre adın değiştirilmesi ancak haklı sebeple mümkündür. Bu esas çocukların isminin değiştirilmesi içinde geçerlidir. Haklı bir neden dayanmak kaydıyla çocuğun ismi değiştirilebilir. Burada haklı neden çocuğun ve ailenin bulunduğu sosyo-ekonomik statüye göre değişmektedir. Yani hakim her bir olayı içinde bulunduğu koşullara göre incelemek ve gerekli kararı vermek zorundadır. İsim değişikliği talebinin hakim tarafından çocuğun menfaatlerine aykırı olması, ihtimal dahilinde görülürse bu defa isim değişikliği talebi reddedilir. Ebeveynlerin çocuğun ismi hususunda anlaşamamaları durumunda hakim çocuğun menfaatleri doğrultusunda gerekli kararı verecektir. Ancak çocuğa milli kültüre, örf ve âdete aykırı isim konulamaz.

Çocuğun isim değişikliğine ilişkin mahkeme kararı alınıp yasal prosedür doğrultusunda gazete ilanı yapıldıktan sonra gerekçeli kararın bir örneği nüfus müdürlüğüne gönderilerek çocuğun isminin değiştirilmesi sağlanır. Ayrıca çocuğa ait pasaport, sosyal güvenlik ve sigorta vb. kayıtlarda gerekli değişikliklerin yapılması için kararın onaylı bir kopyası ilgili yerlere sunulabilir.

30 Mart 2012 tarihinde önce isim değişikliğine ilişkin bir şahıs ancak bir defa dava açabilmekteydi. Bu husus annesi babası tarafından ismi değiştirilen çocukların bir daha bu davayı açamamalarına yol açmaktaydı. Buna ilişkin Nüfus Hizmetleri Kanunu’nun 36/1-b maddesi Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edildi. Bu iptalin ardından artık bir şahıs birden fazla defa haklı neden olmak kaydıyla isim değişikliği davası açabilir. Bu durum küçük yaşta isim değişikliği yapılan kişilerin tekrar dava açabilmelerine imkan sağlamaktadır.