NİŞAN HEDİYELERİNİN İADESİ NEDİR?

Nişanlılık ilişkisi çeşitli sebeplere bağlı olarak son bulabilir. Nişanlılığın son bulması, nişanlıların birbirleriyle evlenmesi dışındaki sebeplere bağlı olarak gerçekleştiyse, bu durum da evlenme gibi bazı hukuki sonuçlar doğurur. Nişanın bozulması neticesinde meydana gelen hukuki sonuçlardan biri de nişan hediyelerinin geri verilmesidir.

Nişan hediyelerinin geri verilmesi konusu Türk Medeni Kanun’ un 122. maddesinde düzenlenmiştir. Bu maddeye göre nişanlılığın sona ermesi durumunda, nişanlıların birbirlerine veya ana ve babanın ya da ana ve baba gibi davranan kişilerin diğer nişanlıya vermiş oldukları alışılmışın dışındaki hediyeler, verenler tarafından geri istenebilir.

Nişan hediyelerinin geri verilmesinde tarafların kusurlu olup olmamasının bir önemi yoktur. Önemli olan nokta, kişilerin malvarlığında yaşanan artışın sebebi olan hukuki durumun ortadan kalkmış olmasıdır. Bu sebeple hediyeler aynen veya mislen geri verilir, geri verilemiyorsa borçlar kanununda düzenlenmiş olan sebepsiz zenginleşme hükümleri uygulanır.

Hediyelerin geri istenebilmesi için hediyelerin alışılmışın dışında olması gerekir. Bir hediyenin alışılmış sayılması için yörenin örf ve adetlerine göre verilmiş olması ve ekonomik değerinin de çok yüksek olmaması gerekir. Hediyenin maddi değerinin yüksekliği değerlendirilirken hediyeyi vermiş olan kişinin mali durumu göz önünde tutulmalıdır. Nişan yüzükleri, takılar, ev, araba, para ve ekonomik değeri yüksek eşyalar vb. geri istenebilir hediyelerdir.

Nişan hediyelerin geri verilmesini isteme hakkına sahip kişiler nişanlı, nişanlının anne ve babası veya annesi babası gibi hareket etmiş kişilerdir. Annesi ve babası gibi davranan kişilere nişanlıyı büyütmüş olan bir akrabası örnek verilebilir. Bu kişiler davayı yalnızca hediyeyi vermiş oldukları nişanlıya karşı açabilir. Nişanlı olan kişi reşit değilse davanın babasına açılması gerekir.

Sözü edilen kişilerin dışında kalanlar, nişanlıya ya da nişanlının yakınlarına veya akrabalarına verdikleri hediyeleri, 122. madde kapsamında isteyemez. Bu kişiler, nişanlılara vermiş oldukları nişan hediyelerini, ancak sebepsiz zenginleşme hükümlerini gerekçe göstererek isteyebilir.

Hediyelerin geri istenebilmesi için bu hediyelerin nişan sırasında, nişanlılık süresi içinde veya nişan sebebiyle verilmiş olması gerekir.

Medeni kanunun 123. maddesine göre hediyelerin geri verilmesini isteme hakkı, nişanın sona ermesinin üzerinden bir yıl geçmekle zaman aşımına uğrar.