Title: Özel Hayatın Gizliliğinin İhlali Suçu Ceza Davası
Reviewed by Av. Tuğsan YILMAZ on Aug 10
Rating: 5.0

Korunan hukuki değer; Kişilerin mahremiyetinin korunmasıdır. Gerekçede gizli yaşam alanının korunması şeklinde açıklanmıştır.

Fail;  özel faillik nitelikleri aranan özgü suçlardan olmayıp herkes tarafından işlenen genel suçlardandır.

Mağdur; herkes bu suçun mağduru olabilir.

Fiil Unsuru;  özel hayatın gizliliğini ihlal eden fiiller bu suçun fiil unsurunu oluşturur. Serbest hareketli bir suçtur. Özel hayat kişinin herkesle paylaşmak istemediği kendine özgü yaşam alanıdır. Ne suretle olursa olsun başkasının bu yaşam alanına girilmesi özel hayatının ihlal edilmesidir. Anahtardan evin gözetlenmesi, balkondan karşı dairenin izlenmesi, şahsi eşyalarının –çanta gibi- karıştırılması, ilişkilerinin sürekli araştırılması serbest hareketlerden bir kısmıdır. Özel hayatın gizliliğinin ihlali her olay bakımından ayrıca araştırılmalıdır. Bu hareketlerin görüntü ya da ses kaydı alınarak gerçekleştirilmesi daha ağır bir ihlal olarak görülmüş ve cezası arttırılmıştır. Ulusal anayasamız ve uluslararası sözleşmelerle kişilerin özel hayatları güvenceye alınmıştır. TC anayasası 20. Maddede herkesin özel hayatına ve aile hayatına saygı gösterilmesini isteme hakkına sahiptir. Bu gizliliğe dokunulamaz hükümleri yer alır. Herkesin bu haktan yararlanma hakkı bulunur. Ancak özel hayatını ne kadar gizli yaşayacağı kişinin tercihidir. Bazen de kişiler toplumda üstlendikleri roller nedeniyle özel hayatlarını halktan farklı olarak daha göz önünde yaşamaktadırlar. Sanatçılar, siyasetçiler gibi geniş kitleleri harekete geçiren popülaritesi yüksek kişilerin özel hayat sınırlarına hayatın olağan akışına uygun olarak sıradan insanlardan daha dar olacaktır. Magazincilerin sanatçıların gezdiği yerleri takip edip görüntü almaları özel hayatın gizliliğini ihlal etmezken sıradan birini izlemek açıkça bir ihlal oluşturur. Netice aranmamıştır. Dolayısıyla nedensellik bağı ve objektif isnadiyet tartışmaları yapılmayacaktır.

Hukuka Aykırılık Unsuru; Kanunun emri hukuka uygunluk nedeni olarak gündeme gelebilir. Suç şüphesi altındaki kişinin hâkim kararı ile izlenmesi, gözetlenmesi bu suçu oluşturmayacaktır.

Manevi Unsuru kasttır. Taksirli hali kanunda düzenlenmemiştir. Fail bilerek isteyerek başkalarının özel hayatını ihlal etmektedir. Failin unsur yanılgısına düşmesi kastını etkilemez. Çünkü şahısta hatadan yararlanılabilmesi için failin tasavvuru gerçekleşse idi fiil suç olmayacaktı dememiz gerekir. Örneğin başka birini izlemek isterken kıyafeti aynı olan farklı kimsenin izlenmesi durumunda da suç oluşacaktır.

Teşebbüs; icrai hareketle işlenen bir suçtur. Sırf hareket suçudur. İcra hareketleri kısımlara bölünüyorsa ve elverişli hareketlerle icraya başlanılıp elde olmayan nedenlerle tamamlanamıyorsa teşebbüs mümkündür.

Yaptırım; takibi şikâyete bağlıdır. 6 aylık süre içerisinde mağdurun şikayeti gerekmektedir.

Özel Hayatın Gizliliğine İlişkin Görüntü Ve Sesleri İfşa Etmek Suçu

134/2. Fıkradaysa özel hayatın gizliliğine ilişkin görüntü ve sesleri ifşa etmek suçu düzenlenmiştir. Korunan hukuki değer, fail, mağdur yukarıdaki suçla aynıdır. Fiil unsuruysa kişilerin özel hayatına ilişkin görüntü ya da seslerin hukuka aykırı olarak ifşa edilmesidir. İfşa, gizlenen bir olguyu izinsizce açığa çıkartmaktır. Özel hayata ilişkin bilgilerin kamuyla paylaşılması ifşadır. Bu ses ve görüntülerin basın yayın yoluyla ifşa edilmesi halinde ceza arttırılacaktır. Bu fıkra müstakil bir suçtur. Her somut olayda incelenmelidir. Mezuniyet fotoğrafının kamuyla paylaşımı bu suçu oluşturmazken, evde çekilen yayınlanması istenmeyen fotoğrafların yayınlanması suçtur. Fail hem özel hayata ilişkin ses ve görüntüleri kaydetmekten hem de bunları ifşa etmekten cezalandırılır. İcrai hareketle işlenir. İfşa ile suç tamamlanır. İfşada kullanılacak araçların temin edilmesi hazırlık hareketidir, cezalandırılmaz. Hukuka aykırılık unsuruna baktığımızda, ifşa etmenin hukuka aykırı olması gerektiğini görürüz. Kanun konuyu hükmün lafzında da belirterek hukuka aykırılık unsuruna vurgu yapmıştır.

CMK 140 teknik araçlarla izlemeye olanak sağlamaktadır. Bu çeşit bir dinleme ancak hakim/mahkeme kararıyla gerekli şartların varlığı halinde ileriye yönelik olarak yapılır. Kanunda belirtilen şartların varlığı teknik araçlarla izleme bakımından hukuka uygunluk nedeni olacaktır. Ancak bu durumda bile şüpheli veya sanığın sadece kamuya açık yerlerdeki faaliyetleri ve iş yeri teknik araçlarla dinlenebilir, ses ve görüntü kaydı alınabilir denmektedir. Yer bakımından kısıtlama söz konusudur. Hukuka uygun olarak elde edilen görüntü ve seslerse yargılamada delil olarak kullanılabilir. Bu suçun manevi unsuru kasttır. Görüntü ve seslerin bilerek istenerek ifşa edilmesi gerekir. Şahısta hata unsur yanılgısı şeklinde gerçekleşiyorsa kastı ortadan kaldırmaz. Taksirli hali kanunda düzenlenmemiştir.

Avukat Tuğsan YILMAZ
Merve ARABACI

Tehdit Suçu, Şartları, Unsurları ve Ceza Davası  başlıklı bir önceki yazımızda Türk Ceza Kanunu bakımından tehdit, hukuki unsurları, yaptırımları ve cezai süreç değerlendirilmiştir.