Mirastan kimler pay alabilir?

Miras Hukuku, mirasbırakanın ölümü ile mal, hak ve borçlarının mirasçılarına geçmesi hususunu içeren hukuk alanıdır. Burada kimlerin mirasçı statüsünde oldukları önemli bir problemi oluşturmaktadır. Hukuk sistemimiz mirasçıları belirlerken iki kola ayırmıştır. Bu kollardan biri yasal mirasçılar diğer ise atanmış mirasçılardır. Yasal mirasçılar sırf kan bağı nedeniyle mirastan hak sahibi olan kişilerden oluşmakta iken atanmış mirasçılar ise vefat eden kimsenin irade beyanı ile mirasa ortak olurlar. Atanmış mirasçıların belirlenmesinde kan bağına gerek yoktur. Vefat eden ile arasında herhangi bir kan bağı olmayan kişi de atanmış mirasçı olarak mirastan pay sahibi olabilir.

Mirasbırakan ile arasında kan bağı olan bütün akrabalar mirasçı olamazlar. Mirasçıların belirlenmesinde Türkiye’de zümre sistemi kabul edilmiştir. Bu sistem içerisinde vefat eden şahsın altsoyu 1. zümreyi oluşturur. Bu zümre içerisine vefat edenin altsoy yani çocukları ve torunları dahildir. Vefat eden şahsın anne- baba ve kardeşleri 2. zümreyi oluşturmaktadır. Vefat eden şahsın kardeşleri ve kardeş çocukları da 2. zümre içerisinde dahildir. Vefat eden şahsın büyükanne ve büyük babaları ile onların altsoyları yani dayı, teyze, amca ve hala ile onların altsoyları 3. zümre mirasçılardandır. Yasal mirasçıları işte bu 3 zümre içerisinde yeralan kimselerdir. 3 zümre dışında kalan diğer kişiler yasal mirasçı statüsünde değillerdir. 3. Zümreye kadar mirasçısı olmayan kimselerin mirası Hazineye kalmaktadır.

Miras Hukuku’nda kişi vefat ettikten sonra öncelikle vasiyetnamesi olup olmadığına bakılır. Miras payları yazılan vasiyetname içeriğine göre belirlenir. Daha sonraki makalelerimiz içerisinde yer vereceğimiz saklı paylı mirasçıların miras oranlarına belirli oranlar haricinde dokunulamaz. Bu hususa ilişkin daha ayrıntılı açıklamayı daha sonraki makalelerimizde yapacağız. Mirasbırakan bu saklı paylara feragat veya ıskat sebepleri olmadan dokunamaz. Mirastan feragat ve ıskat hususlarını da sonraki makalelerimizde değerlendireceğiz. Burada saklı pay husus sadece 1. zümre mirasçılar ile mirasbırakanın eşi için sözkonusudur. Bu mirasçılar hakkında ıskat ve feragat söz konusu olmadıkça mirastan pay alırlar.

Vefat eden kişinin kanuni mirasçıları eşi, çocukları, torunları, annesi, babası, kardeşleri, büyükanneleri, büyükbabaları, amcaları, halaları, teyzeleri ve dayılarıdır. Bu mirasçılar arasındaki saklı paylı mirasçıları sayarsa eşi, çocukları, torunları, anne ve babasıdır. Bunlar dışında kalanlar saklı paylı mirasçı değildir. Saklı paylı mirasçıların miras payları başkasına devredilemezken diğer mirasçıların miras payları 3. şahıslara devredilebilir.

Evlatlık ile evlilik dışı çocukta mirasçı olabilir. Ancak burada evlilik dışı çocuk ile mirasbırakan arasında soybağının kurulmuş olması gerekir. Evlatlığın mirasçılığı tek yönlüdür. Yani evlat edinenler evlatlığa mirasçı olamazken evlatlık evlat edinenlere mirasçı olabilir.

Bir önceki Miras Hukuku yazısını okumak için Reddi Miras Halinde Emekli Aylığını Alabilir Miyim? e tıklayınız.